Zasiłek dla bezrobotnych w Niemczech: Bürgergeld, Arbeitslosengeld i inne świadczenia

Kto jest uznawany za bezrobotnego w Niemczech

Na co dzień mówimy, że ktoś jest bezrobotny, jeśli nie ma pracy albo stracił pracę. Jednak oficjalny status bezrobotnego w Niemczech otrzymuje się tylko po spełnieniu kilku warunków, w tym po rejestracji w urzędu pracy.

W Niemczech osoba jest uznawana za bezrobotną, jeśli nie ma pracy, aktywnie jej szuka i jest gotowa podjąć zatrudnienie. Te zasady są określone w niemieckim prawie o ubezpieczeniu na wypadek bezrobocia ¹.

Aby otrzymać status bezrobotnego i prawo do podstawowego zasiłku, trzeba spełnić kilka wymagań:

• nie mieć pracy lub pracować mniej niż 15 godzin tygodniowo;
• być gotowym do podjęcia pracy i aktywnie jej szukać;
• zarejestrować się w Agentur für Arbeit jako osoba poszukująca pracy i jako bezrobotny (Arbeitssuchend + Arbeitslos).

Po rejestracji można korzystać z porad, ofert pracy, kursów oraz – jeśli spełniasz warunki – otrzymać wsparcie finansowe ².

Główne zasiłki dla bezrobotnych

W Niemczech osoby, które straciły pracę, mogą otrzymać różne formy pomocy finansowej. Główne świadczenia pochodzą z dwóch systemów: ubezpieczenie na wypadek bezrobocia oraz podstawowe zabezpieczenie socjalne. Oba te świadczenia są częścią systemu socjalnego w Niemczech. Najważniejsze zasiłki dla bezrobotnych to: Arbeitslosengeld (ALG) oraz Bürgergeld.

Arbeitslosengeld (zasiłek dla bezrobotnych) – to świadczenie dla osób, które wcześniej pracowały i opłacały składki na ubezpieczenie od bezrobocia. Zasiłek ten jest wypłacany przez określony czas i jego wysokość zależy od wcześniejszych zarobków.

Bürgergeld (podstawowe zabezpieczenie socjalne) – to pomoc dla osób, które nie mają wystarczających dochodów lub nie mają prawa do zasiłku Arbeitslosengeld. Celem tej pomocy jest zapewnienie minimum egzystencji.

Te dwa rodzaje wsparcia przyznają różne instytucje:

• Agentur für Arbeit – wypłaca zasiłek Arbeitslosengeld;
• Jobcenter – wypłaca Bürgergeld.

Poza głównymi zasiłkami są też inne formy wsparcia – np. pomoc podczas nauki zawodu, przekwalifikowania, rozpoczęcia nowej pracy lub otwarcia własnej firmy. Dzięki temu łatwiej wrócić na rynek pracy.

Tabela zasiłków dla bezrobotnych: rodzaje świadczeń

Dla osób, które straciły pracę, w Niemczech dostępnych jest kilka rodzajów wsparcia finansowego i programów pomocy. Różnią się one warunkami przyznania, wysokością oraz czasem trwania. Oprócz pieniędzy system wsparcia obejmuje także kursy zawodowe, przekwalifikowanie oraz pomoc przy zakładaniu firmy.

Tabela 1: Rodzaje świadczeń finansowych dla bezrobotnych w Niemczech

Arbeitslosengeld: warunki otrzymania, wysokość świadczenia, czas wypłat

Arbeitslosengeld (wcześniej nazywany Arbeitslosengeld I) to zasiłek dla bezrobotnych w Niemczech. Przysługuje osobom, które wcześniej pracowały i opłacały składki na ubezpieczenie od bezrobocia (Arbeitslosenversicherung). Zobacz więcej o potrąceniach z wynagrodzenia tutaj.

Zasiłek wypłaca Agentur für Arbeit (Federalny Urząd Pracy). Celem tego świadczenia jest tymczasowe wsparcie finansowe do czasu znalezienia nowej pracy.

Warunki otrzymania zasiłku Arbeitslosengeld

Prawo do zasiłku Arbeitslosengeld przysługuje zwykle osobom, które spełniają następujące warunki:

• nie mają pracy lub pracują mniej niż 15 godzin tygodniowo;
• są zarejestrowane jako poszukujące pracy i jako bezrobotne w Agentur für Arbeit;
• dostarczą do urzędu pracy wypełniony wniosek i wymagane dokumenty;
• aktywnie szukają pracy i są gotowe ją podjąć;
• w ciągu ostatnich 30 miesięcy pracowały co najmniej 12 miesięcy ze składkami na ubezpieczenie społeczne (Versicherungspflichtige Beschäftigung).

Ile wynosi zasiłek?

Wysokość ALG zależy od wcześniejszych dochodów (wynagrodzenia brutto/netto) osoby przed utratą pracy oraz od klasy podatkowej i tego, czy ma się dzieci. Oto przykładowe stawki:

• 60% poprzedniej pensji netto – jeśli nie masz dzieci;
• 67% poprzedniej pensji netto – jeśli masz dzieci.

Pobierając ALG pozostajesz ubezpieczony w państwowym systemie emerytalnym, obowiązkowym ubezpieczeniu zdrowotnym i opiekuńczym.

Jeśli po zakończeniu wypłat Arbeitslosengeld nie znajdziesz pracy i nie masz wystarczających dochodów, możesz ubiegać się o Bürgergeld, czyli podstawową pomoc od państwa.

Czas wypłat zasiłku Arbeitslosengeld

Czas pobierania ALG zależy od wieku i długości wcześniejszej pracy. W większości przypadków świadczenie wypłacane jest przez 6 do 12 miesięcy. Dla osób starszych i z dłuższym stażem może to być nawet do 24 miesięcy.

Tabela 2: Czas pobierania zasiłku w zależności od wieku i stażu pracy w Niemczech

Im dłużej ktoś pracował i płacił składki, tym dłużej może pobierać zasiłek dla bezrobotnych.

Dorabianie podczas pobierania zasiłku dla bezrobotnych (ALG)

Pobierając Arbeitslosengeld, można mieć dodatkową pracę na część etatu. Obowiązują jednak limity czasu pracy oraz zasady rozliczania dochodu.

Zasada podstawowa: osoba jest uznawana za bezrobotną tylko wtedy, gdy pracuje mniej niż 15 godzin tygodniowo. Jak przekroczysz ten limit, tracisz status bezrobotnego i prawo do zasiłku.

Zarobki do 165 euro miesięcznie nie wpływają na wysokość zasiłku. Jak zarabiasz więcej niż 165 euro, najpierw odejmuje się koszty związane z pracą (np. dojazdy), a pozostała kwota jest odliczana od zasiłku. Bierze się pod uwagę tylko wynagrodzenie netto po podatkach i składkach obowiązkowych.

Bardzo ważne: każdą dodatkową pracę trzeba zgłosić do Agentur für Arbeit. Urząd musi wiedzieć o każdej płatnej działalności – nawet tej drobnej.